Ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nghiên cứu và biên soạn bách khoa toàn thư trong kỉ nguyên số: cơ hội và thách thức

Tóm tắt

Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang mở ra nhiều cơ hội mới trong lĩnh vực nghiên cứu và biên soạn bách khoa thư. Bài viết sẽ phân tích tiềm năng của AI trong việc hỗ trợ các nhà nghiên cứu tìm kiếm, thu thập và xử lý dữ liệu; xây dựng cấu trúc, gợi ý nội dung và biên soạn mục từ; tăng hiệu suất, rút ngắn thời gian và phát hiện lỗi - những công đoạn vốn đòi hỏi thời gian và nhân lực lớn trong quy trình biên soạn bách khoa thư truyền thống.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ rệt đó, việc ứng dụng AI trong lĩnh vực này cũng đặt ra không ít thách thức: tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu do AI tạo ra, nguy cơ lệ thuộc vào công nghệ và suy giảm tư duy phản biện của người làm khoa học, các vấn đề liên quan đến bản quyền, đạo đức nghiên cứu và xác lập quyền tác giả đối với những nội dung được tạo ra bởi AI. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, đồng thời bảo đảm những yêu cầu học thuật và đạo đức nghiên cứu trong biên soạn bách khoa thư thời đại số.