Sự biến đổi về âm học của phụ âm tiếng Ba Na qua giá trị VOT (voice onset time - thời gian khởi thanh)

Tóm tắt

Tiếng Ba Na được xác định có ba phương ngữ (PN) chính trong đó có ghi nhận những đặc trưng khác biệt về phụ âm đầu. Nhìn chung xu hướng luân chuyển của các phụ âm thể hiện ở các phương thức cấu âm, vị trí cấu âm. Các nhóm phụ âm đầu thường luân chuyển bao gồm  [p, b], [d, t], [ɡ, k]. Trong đó, có ghi nhận việc phụ âm đầu có xu hướng vô thanh hoá hoặc đang trong giai đoạn tranh chấp giữa thế đối lập vô thanh – hữu thanh. Việc xác định biến thể của phụ âm, dựa trên cơ sở số liệu thời lượng khởi thanh (VOT) và phân tích âm phổ cho phép người nghiên cứu mô tả chi tiết hơn về những đặc trưng của phụ âm đầu trong các PN Ba Na. Tuỳ vào loại phụ âm đầu, giá trị F0, F1 và F2 của nguyên âm có sự khác biệt.