Ẩn dụ ý niệm về hôn nhân từ lược đồ hình ảnh vật chứa trong tiếng Việt (trên cứ liệu văn xuôi Việt Nam từ 1986 đến nay)

Tóm tắt

Bài viết dựa trên lý thuyết ẩn dụ ý niệm nói chung, lược đồ vật chứa nói riêng để phân tích những đặc trưng của lược đồ hình ảnh vật chứa và các ẩn dụ ý niệm về hôn nhân của người Việt được thiết lập dựa trên lược đồ hình ảnh này. Ngữ liệu được lựa chọn là các biểu thức ngôn ngữ của ẩn dụ ý niệm về hôn nhân có miền nguồn VẬT CHỨA trong văn xuôi Việt Nam từ 1986 đến nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, người Việt đã dùng lược đồ hình ảnh vật chứa để ý niệm hai khía cạnh đối lập của hôn nhân trong đời sống con người, cụ thể là dùng ẩn dụ ý niệm HÔN NHÂN LÀ NGÔI NHÀ để khắc họa quá trình xây dựng và vai trò che chở của hôn nhân; dùng ẩn dụ ý niệm HÔN NHÂN LÀ NGỤC TÙ để cấu trúc hóa sự bó buộc – một trong những mặt trái của hôn nhân.