So sánh cấu trúc mạng từ tiếng Việt (VietNet) với mạng từ tiếng Anh (WordNet) trên các danh từ thực thể (entity)

Tóm tắt

WordNet là một hệ thống ý niệm (một dạng của từ điển đồng nghĩa, hay còn gọi là thesaurus) tiếng Anh nổi tiếng đã được công nhận và được ứng dụng rộng rãi trên thế giới trong các công trình nghiên cứu về ngữ nghĩa học tính toán (computational semantics), ngữ nghĩa học từ vựng (lexical semantics), ngữ nghĩa học đối chiếu (contrastive semantics), ... VietNet cũng là một hệ thống ý niệm tương tự của tiếng Việt được xây dựng bởi trung tâm Ngôn ngữ học Tính toán (CLC). Để đánh giá cấu trúc VietNet, chúng ta cần so sánh cấu trúc VietNet với WordNet bằng cách đối chiếu các độ đo trong VietNet và WordNet. Trong nghiên cứu này, độ đo tương đồng ngữ nghĩa Resnik được sử dụng để tính toán khoảng cách ngữ nghĩa cho 1400 cặp danh từ thực thể tiếng Việt và 1400 cặp danh từ thực thể tiếng Anh. Kết quả so sánh cho thấy giá trị khoảng cách ngữ nghĩa giữa các danh từ thực thể tiếng Việt và tiếng Anh tương đối gần nhau, có sự chênh lệch nhỏ là 0,26. Điều này cho thấy cấu trúc của VietNet đáng tin cậy đối với các danh từ thực thể vì có sự tương đồng cao với cấu trúc của WordNet. Những phát hiện của nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng và có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của ngôn ngữ học như: đối chiếu Anh-Việt về mặt ngữ nghĩa học từ vựng, tương đồng văn bản xuyên ngôn ngữ… Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu làm nổi bật tiềm năng của VietNet và độ đo Resnik trong việc so sánh giá trị khoảng cách ngữ nghĩa của các danh từ giữa các ngôn ngữ. Chúng tôi hy vọng nghiên cứu này sẽ góp phần vào việc mở rộng kiến thức về lượng hóa khoảng cách ngữ nghĩa giữa các ngôn ngữ và làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực này.