VỀ CHỮ, NGHĨA THÌN (辰), LONG (龍) và RỒNG

Tóm tắt

Địa Chi thứ 5 là THÌN 辰 đã xuất hiện từ đời Thương và ban đầu là tiếng chỉ thời gian chứ không phải là tên gọi con RỒNG. Hình tượng con RỒNG đã được Khảo cổ học Trung Quốc phát hiện có niên đại 6000 năm và chữ 龍 cũng đã có mặt trong Giáp cốt văn. Chỉ tới khoảng thời Hán, mới thấy hình thành cố định một hệ thống biểu tượng 12 con vật phối ứngvới 12 Địa Chi rồi phổ biến cho đến ngày nay, trong đó Chi THÌN 辰 có biểu tượng là con rồng, LONG 龍. Ở Việt Nam, chưa có các bằng chứng từ khảo cổ, thư tịch, ngôn ngữ… cho thấy hệ thống lịch 12 con Giáp và dấu vết con rồng đã từng xuất hiện ở Việt Nam thời cổ đại. Tên gọi RỒNG và cả âm đọc LONG của người Việt Nam xưa nay có gốc từ ti ếng Hán cổqua giai đoạn lịch sử từ khi Cổ Việt bị nhà Triệu và nhà Hán xâm lược,thôn tính. Hệ quả là người Việt đãchịu ảnh hưởng hệ thống lịch pháp cổ của Trung Hoa, trong đó có Chi THÌN 辰 cùng với biểu tượng của nó là con RỒNG.