Hiện tượng vay mượn, bảo lưu và sáng tạo từ vựng trên Báo Sài Gòn Giải Phóng Hoa văn

Abstract

Báo Sài Gòn Giải Phóng phiên bản Hoa văn là tờ báo duy nhất tại Việt Nam sử dụng Hoa ngữ - một dạng biến thể của tiếng Hán được hình thành qua quá trình tiếp xúc với ngôn ngữ và văn hóa bản địa. Nghiên cứu này tập trung phân tích ba hiện tượng từ vựng nổi bật trong cách sử dụng tiếng Hoa của tờ báo: vay mượn, bảo lưu và sáng tạo. Hiện tượng vay mượn thể hiện rõ qua việc tiếp nhận các yếu tố từ phương ngữ tiếng Hán và tiếng Việt nhằm thích ứng với bối cảnh văn hóa - xã hội địa phương. Việc bảo lưu các từ ngữ cổ cho thấy xu hướng duy trì những yếu tố ngôn ngữ truyền thống, vừa để thiết lập phong cách trang trọng, vừa nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa. Quá trình sáng tạo từ vựng phản ánh khả năng thích ứng linh hoạt của cộng đồng người Hoa tại Việt Nam trong môi trường đa ngữ, đặc biệt qua việc hình thành các từ mới đáp ứng nhu cầu biểu đạt thực tế. Những phát hiện này không chỉ giúp nhận diện đặc trưng từ vựng độc đáo trong cách sử dụng tiếng Hoa tại Việt Nam, mà còn góp phần vào nghiên cứu so sánh về sự biến đổi của các cộng đồng sử dụng tiếng Hoa trong môi trường đa văn hóa.