Ẩn dụ ý niệm về mèo trong thành ngữ tiếng Việt

Abstract

Bài viết vận dụng lí thuyết ẩn dụ ý niệm của Ngôn ngữ học tri nhận để tìm hiểu thành ngữ về mèo trong tiếng Việt. Từ 61 thành ngữ về mèo, bài viết đã miêu tả và phân tích những thuộc tính của mèo gồm: hành vi, hoàn cảnh/ tình trạng, dáng vẻ, quan hệ được sử dụng để ánh xạ đến một số ý niệm của con người như hành vi, tâm trạng, quan hệ và hình thành nên những ẩn dụ như HÀNH VI CỦA CON NGƯỜI LÀ HÀNH VI CỦA MÈO, TÂM TRẠNG CỦA CON NGƯỜI LÀ DÁNG VẺ CỦA MÈO, MỐI QUAN HỆ CỦA CON NGƯỜI LÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÓ VỚI MÈO. Trong đó, hành vi là thuộc tính nổi trội nhất của mèo và hầu hết sự liên tưởng về mèo trong thành ngữ Việt đều mang ý nghĩa tiêu cực.