Đặc điểm chữ Hán đa âm và một số vấn đề liên quan đến dịch thuật: Trường hợp chữ “单”

Abstract

Chữ Hán đa âm là một hiện tượng ngôn ngữ đặc thù trong tiếng Hán, không chỉ ảnh hưởng nhất định tới học tập, giao tiếp của người Trung Quốc, mà còn là rào cản ngôn ngữ lớn với người nước ngoài học tiếng Hán.Nhiều người không phân biệt được cách đọc và ý nghĩa của chữ đa âm nên dẫn đến đọc sai, hiểu sai và dịch sai nghĩa của chữ đó. Bài viết tập trung nghiên cứu trường hợp chữ 单 - một chữ Hán đa âm điển hình với ba âm Hán Việt (đan, thiện, thiền) và những lỗi dịch phổ biến khi chuyển ngữ sang tiếng Việt, đặc biệt trong các danh từ riêng chỉ họ. Trên cơ sở lý luận cơ bản về chữ Hán đa âm, phân tích cội nguồn hình thành chữ Hán đa âm, phân loại, đặc điểm, lỗi sai khi dịch, nghiên cứu đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm giúp người học giảm thiểu những lỗi sai cơ bản trong quá trình dịch thuật